مراقبتهای بهاره گلونیهای زنبور عسل به طور دقیق و کامل شامل مجموعهای از اقدامات است که باید در ابتدای فصل بهار برای حفظ سلامت کندو و افزایش بازده تولید عسل انجام شود. در اینجا تمامی اجزا و برنامههای بهاری برای زنبورستان را به تفصیل توضیح میدهیم:
1. بررسی وضعیت کندوها
بررسی سلامت ملکه: در فصل بهار اولین کار این است که وضعیت ملکه بررسی شود. باید اطمینان حاصل کنید که ملکه فعال و پر قدرت است. اگر ملکه ضعیف یا مرده باشد، کندو باید ملکه جدید دریافت کند.
نشانههای ملکه ضعیف: کاهش تخمریزی، عدم وجود تخمهای تازه و سالم، کمبود جمعیت زنبورها.
تعداد زنبورها: جمعیت کندو در بهار باید کافی باشد. تعداد کم زنبورها ممکن است نشاندهنده مشکلاتی مانند بیماری یا ضعف کندو باشد.
بررسی تخمریزی و پرورش: فریمهای تخمریزی را بررسی کنید و از وجود تخمهای سالم و درشت مطمئن شوید. در صورت مشاهده تخمهای غیرفعال یا نابجا، ممکن است نشانهای از اختلال در ملکه باشد.
2. تغذیه مصنوعی
شربت قند: یکی از مهمترین اقدامات در بهار، تغذیه مصنوعی زنبورها است. این تغذیه برای تقویت جمعیت و کمک به زنبورها در پرورش نسلهای جدید است.
شربت 1:1 (شکر به آب): مناسب برای تقویت زنبورها و تحریک تخمریزی ملکه.
شربت 2:1 (شکر به آب): برای ذخیرهسازی بیشتر عسل توسط زنبورها.
پوشش پروتئینی (پولن مصنوعی): اگر زنبورها به دلیل شرایط محیطی نتوانند به راحتی به منابع پولن دسترسی پیدا کنند، استفاده از پولن مصنوعی برای تقویت تغذیه زنبورها مفید است.
3. بازرسی و تمیزکاری کندو
تمیز کردن کندو: پس از زمستان، معمولاً کندو نیاز به تمیزکاری دارد. برفکها، بقایای موم و دیگر آلودگیها باید برداشته شوند.
بازرسی فریمها: فریمهای عسل و بره موم باید بررسی شوند تا از بیماریها یا قارچها پاک باشند. اگر فریمها دچار خرابی شدهاند، باید تعویض شوند.
4. گسترش فضای کندو
افزودن فریمهای جدید: در اوایل بهار باید فریمهای جدید (پر شده از موم یا شانه) به کندو اضافه شود تا زنبورها بتوانند به راحتی در فضای بیشتری تخمریزی کنند.
افزایش فضای کندو برای تخمریزی ملکه: اگر جمعیت کندو به سرعت در حال افزایش است، فضای بیشتری برای ملکه جهت تخمریزی و پرورش لارو نیاز است.
5. کنترل بیماریها و انگلها
کنترل بیماریهای ویروسی و باکتریایی: برخی بیماریها مانند "ناکوزا" یا "ویروسها" در فصل بهار ممکن است زنبورها را تحت تأثیر قرار دهند. استفاده از روشهای پیشگیرانه یا درمانی مثل داروهای ضدعفونیکننده یا آنتیبیوتیکها برای درمان بیماریها ضروری است.
کنترل انگلها: انگلهایی همچون "کنه واروآ" که میتوانند به شدت به زنبورها آسیب بزنند، باید در بهار کنترل شوند. برای این کار میتوان از تراشههای ضدکنه یا داروهای طبیعی استفاده کرد.
6. تنظیم تهویه و رطوبت
تهویه مناسب کندو: برای جلوگیری از جمع شدن رطوبت اضافی و فراهم کردن تهویه مناسب، باید از وسایل تهویه مثل توریهای تهویه استفاده کرد. این کار کمک میکند تا کندو از لحاظ دمایی در وضعیت بهتری قرار گیرد و زنبورها بتوانند بهتر به کارهای خود بپردازند.
حفظ دما و رطوبت مناسب: دمای داخلی کندو باید بین 30 تا 35 درجه سانتیگراد باشد. در روزهای گرم بهار باید دقت شود که دما بیش از حد بالا نرود و رطوبت داخل کندو کنترل شود.
7. جلوگیری از پرورش بیش از حد ملکه
در برخی از مواقع، ممکن است کندو تصمیم به تقسیم شدن بگیرد (شکار ملکه یا پرورش ملکههای جدید). برای جلوگیری از این مشکل، در بهار باید به دقت وضعیت ملکهها و تخمریزی آنها را بررسی کرد و در صورت نیاز اقدام به تنظیم جمعیت و حذف تخمهای اضافی کرد.
8. نظارت بر ذخایر عسل
مراقبت از ذخایر عسل: در بهار بهخصوص در مناطق سرد، ذخایر عسل کندو ممکن است تمام شود. بررسی ذخایر عسل و افزودن شربت قند یا تغذیه مصنوعی برای تأمین نیاز غذایی کندو بسیار مهم است.
9. برنامهریزی برای جابجایی کندوها (در صورت لزوم)
در صورتی که نیاز به جابجایی کندوها به مکانهای دیگر به منظور بهبود جمعآوری شهد باشد، این کار باید به آرامی و با رعایت اصول انتقال صورت گیرد تا کندوها دچار استرس نشوند.
10. دقت در انتخاب محل کندو
باید توجه داشته باشید که محل قرارگیری کندوها از نظر دسترسی به منابع شهد و گردهافشانی (گلها و گیاهان مناسب) در فصل بهار بسیار اهمیت دارد. انتخاب مکانی که جریان هوا مناسب و آفتابگیری خوب داشته باشد، به رشد و کارآیی زنبورها کمک میکند.
11. کنترل جمعیت زنبورها
در این فصل، رشد سریع جمعیت زنبورها امری طبیعی است. در صورت نیاز، باید تقسیم کندو (یا "آمادهسازی برای بهار") را انجام داد تا جمعیت بهطور یکنواخت گسترش یابد و مشکلاتی مثل ازدحام جمعیت یا کمبود فضا پیش نیاید.
نتیجهگیری:
مراقبتهای بهاره از گلونیهای زنبور عسل، ترکیبی از بررسی سلامت کندو، تغذیه مناسب، نظافت، کنترل بیماریها و افزایش فضای زندگی برای زنبورها است. این اقدامات، اگر به درستی و به موقع انجام شوند، میتوانند به بهبود عملکرد کندو و تولید عسل بیشتر در طول فصل بهار کمک کنند.
سماع قلم
کشکول ( فرشید احمدی )