کمبود گرده گل در کلنیهای زنبورعسل میتواند اثرات منفی جدی بر سلامت و بهرهوری آنها داشته باشد. گرده گل منبع اصلی پروتئین، چربی، ویتامینها و مواد معدنی برای زنبورهاست و نقشی حیاتی در رشد لاروها، تولید ژل رویال، و عملکرد کلی کلنی دارد. اگر کلنی به مقدار کافی گرده گل دسترسی نداشته باشد، پیامدهای زیر رخ میدهد:
۱. کاهش رشد و تکامل لاروها
زنبورهای پرستار قادر به تغذیه مناسب لاروها نخواهند بود، که منجر به کاهش نرخ رشد و تکامل ناقص زنبورهای جوان میشود.
برخی از لاروها ممکن است بهطور کامل از بین بروند.
۲. کاهش تولید ژل رویال و تضعیف ملکه
زنبورهای پرستار برای تولید ژل رویال به پروتئین نیاز دارند. کمبود گرده گل باعث کاهش کیفیت و کمیت ژل رویال شده و در نتیجه، تخمگذاری ملکه کاهش مییابد.
۳. کاهش جمعیت کلنی
کمبود گرده منجر به کاهش تخمگذاری ملکه و افزایش مرگومیر زنبورهای بالغ میشود.
با کاهش تعداد زنبورهای کارگر، کلنی ضعیف شده و در برابر بیماریها، آفات و شرایط محیطی نامساعد آسیبپذیرتر میشود.
۴. کاهش سیستم ایمنی زنبورها
گرده گل حاوی ترکیباتی است که به تقویت سیستم ایمنی زنبورها کمک میکند. کمبود آن باعث افزایش حساسیت کلنی به بیماریها و عوامل بیماریزا مانند کنه واروا، نوزما و ویروسهای زنبورعسل میشود.
۵. کاهش تولید عسل و فرآوردههای زنبورعسل
زنبورهای ضعیف قادر به جمعآوری شهد کافی نخواهند بود، که در نهایت باعث کاهش تولید عسل و موم میشود.
۶. کاهش طول عمر زنبورهای کارگر
زنبورهای کارگر که با تغذیه نامناسب رشد میکنند، طول عمر کمتری دارند و سریعتر فرسوده میشوند.
۷. افزایش احتمال رفتارهای ناهنجار و غارتگری
کمبود منابع غذایی میتواند باعث تحریک رفتارهای ناهنجار مانند غارت کندوهای دیگر توسط زنبورهای گرسنه شود.
۸. احتمال از بین رفتن کلنی
اگر کمبود گرده گل طولانیمدت باشد، کلنی ممکن است بهطور کامل نابود شود، بهخصوص در فصل پاییز و زمستان که منابع غذایی محدودتر هستند.
راهکارهای جلوگیری از کمبود گرده گل
1. انتقال کندوها به مناطق غنی از گرده گل، مانند باغها، مزارع کلزا، یا مراتع طبیعی.
2. تغذیه کمکی با جایگزینهای گرده، مانند کیک گرده یا مکملهای پروتئینی در دورههای کمبود گرده.
3. کاشت گیاهان گردهزا در اطراف زنبورستان.
4. مدیریت صحیح زنبورستان برای جلوگیری از افزایش بیش از حد جمعیت کلنی در زمان کمبود منابع.
اگر کلنیهای زنبورعسل برای مدت طولانی گرده کافی دریافت نکنند، ممکن است بهشدت ضعیف شوند و در نهایت از بین بروند. بنابراین، مدیریت صحیح منابع گرده و نظارت بر سلامت کلنیها بسیار ضروری است.
سماع قلم
کشکول ( فرشید احمدی )