شب قدر در ادیان مختلف بهطور غیرمستقیم یا با مفاهیم مشابهی مطرح است، هرچند که در هر دین، ویژگیها و اصطلاحات خاص خود را دارد. برخی از ادیان و فرهنگها نیز شبهای خاصی را برای دعا، مراقبه، یا تحقق و تجلی معنوی اختصاص دادهاند که مشابه شب قدر در اسلام است.
1. مسیحیت: در مسیحیت، شبهای خاصی مانند شبهای سحرگاه جشن تولد عیسی (کریسمس) و شبهای مرخصی (شبهای بزرگ لاهوتی) بهطور سنتی به عنوان شبهایی مقدس و معنوی شناخته میشوند. این شبها ممکن است فرصتهایی برای دعا، مدیتیشن و تقویت ارتباط با خداوند باشند. هرچند که شب قدر در اسلام ویژگیهای خاص خود را دارد، مفهوم معنوی از شبهای مقدس در مسیحیت مشابه است.
2. یهودیت: در یهودیت نیز شبهای خاصی مانند شب یوم کیپور (روز کفاره) و شب فسح (پاسکای یهودی) بهطور معنوی اهمیت دارند. در شب یوم کیپور، یهودیان برای بخشش گناهان خود دعا میکنند و این شب برای بازنگری درونی و پاکسازی روح از گناهان است. شبهای دیگر مثل شبهای سدر در جشن پسح نیز به نوعی با دعا و توبه و درک عمیقتری از رابطه با خداوند مرتبط هستند.
3. هندوییسم: در هندوییسم، شبهایی مانند شب شیواراتری (Shivaratri) برای عبادت و مراقبه اختصاص داده میشود. این شب برای توبه، مدیتیشن و هماهنگی با نیروهای معنوی است که شب قدر در اسلام نیز هدف مشابهی دارد؛ یعنی فرصتی برای نزدیکی به خدا و معنویت.
4. بودیسم: در بودیسم، شبهای خاصی که به نام ویساخ شناخته میشود، برای یادآوری تولد، روشنسازی و مرگ بودا برگزار میشود. در این شب، بودیستها به مراقبه و تفکر درباره آموزههای بودا میپردازند. مشابه شب قدر که زمانی برای بازنگری و تقویت ارتباط معنوی است، ویساخ نیز فرصتی برای تعمق و رشد روحانی است.
در مجموع، در ادیان مختلف، شبهایی با جنبههای معنوی و مراقبهای مشابه شب قدر در اسلام وجود دارند که همگی فرصتی برای رشد معنوی، دعا، توبه و نزدیکی به خداوند به
شمار میروند.
سماع قلم
کشکول ( فرشید احمدی )