بله، زنبورها هم ممکن است در اثر عوامل مختلف دچار نقصهای رشدی یا «عقبماندگی» شوند. این مشکلات معمولاً به دلایل ژنتیکی، تغذیهای، محیطی یا بیماریهای ویروسی و انگلی رخ میدهند. در ادامه برخی از عوامل مؤثر بر این اختلالات را بررسی میکنیم:
۱. عوامل ژنتیکی
در برخی موارد، زنبورها ممکن است دچار جهشهای ژنتیکی شوند که روی رشد و توسعه آنها تأثیر منفی بگذارد. این مشکلات میتوانند باعث ناقص بودن بالها، کوچک بودن جثه، عدم توانایی در پرواز، یا حتی ناتوانی در انجام وظایف عادی شوند.
۲. کمبود تغذیهای در دوران لاروی
اگر لاروها در دوران رشد خود تغذیه نامناسبی دریافت کنند، ممکن است رشد آنها مختل شود. این مشکل معمولاً در زمان کمبود گرده گل (که منبع اصلی پروتئین برای رشد لاروها است) یا در شرایطی که کلنی دچار سوءتغذیه باشد، رخ میدهد.
۳. بیماریها و انگلها
ویروس ناتوانی بال (Deformed Wing Virus - DWV): این ویروس باعث تغییر شکل بالها و ناتوانی در پرواز میشود. زنبورهای آلوده معمولاً در ورودی کندو دیده میشوند و طول عمر کوتاهی دارند.
کنه واروا (Varroa destructor): این انگل هم با تغذیه از خون لاروها، رشد طبیعی آنها را مختل کرده و میتواند باعث ناقص شدن اندامها شود.
عفونتهای باکتریایی و قارچی: برخی بیماریها مانند لوک آمریکایی و اروپایی یا بیماری سنگقبری (Ascosphaerosis) نیز ممکن است روی رشد لاروها اثر بگذارند.
۴. عوامل محیطی
قرار گرفتن در معرض سموم آفتکشها: مواد شیمیایی سمی میتوانند روی رشد طبیعی لاروها تأثیر منفی گذاشته و باعث ایجاد نقصهای رشدی شوند.
تغییرات دمایی شدید: دمای بسیار بالا یا پایین میتواند باعث مرگ یا اختلال در رشد طبیعی لاروها شود.
۵. پرورش نادرست ملکه
اگر ملکهای با ژنهای ضعیف یا ناقص تولید شود، ممکن است زنبورهای متولدشده از او نیز دچار مشکلات رشدی و رفتاری شوند.
نتیجهگیری
در زنبورداری حرفهای، باید به عواملی مانند بهداشت کلنی، کنترل بیماریها، تغذیه مناسب و انتخاب ملکههای سالم توجه شود تا از بروز چنین مشکلاتی جلوگیری شود. اگر در کندویی زنبورهای ناقص مشاهده کردید، بهتر است علت آن را بررسی و مشکل را برطرف کنید.
سماع قلم
کشکول ( فرشید احمدی )