در بیشتر موارد، زنبورهایی که ناقصالخلقه به دنیا میآیند، قابل درمان نیستند. دلایل این موضوع به ویژگیهای زیستی زنبورها و شیوه زندگی اجتماعی آنها بازمیگردد:
۱. ساختار زیستی زنبور عسل
زنبورها حشرات کاملی هستند که پس از خروج از شفیره، رشد و ترمیم بافتی ندارند. برخلاف پستانداران که بافتهای آسیبدیدهشان میتوانند ترمیم شوند، زنبورها چنین قابلیتی ندارند. بنابراین، اگر زنبوری با نقص مادرزادی مانند نداشتن بال، ناتوانی در پرواز یا تغییر شکل اندامها متولد شود، این مشکل دائمی خواهد بود.
۲. نقش و کارکرد اجتماعی زنبورها
زنبورهای کارگر وظایف مشخصی در کلنی دارند، مانند جمعآوری شهد، تغذیه لاروها و دفاع از کندو. زنبورهای ناقص قادر به انجام این وظایف نیستند و معمولاً توسط زنبورهای سالم کنار گذاشته یا حتی از کندو بیرون رانده میشوند.
۳. عوامل ایجاد نقصهای مادرزادی
اگر نقص به دلیل بیماریهای ویروسی (مانند ویروس ناتوانی بال - DWV) یا کنه واروا باشد، میتوان با مدیریت کندو و کنترل بیماری، از تولد زنبورهای ناقص در آینده جلوگیری کرد. اما خود زنبور مبتلا، قابل درمان نیست.
۴. استثنا: مراقبت از زنبورهای ناقص در شرایط آزمایشگاهی
در موارد نادر، در محیط آزمایشگاهی یا کندوهای مشاهدهای، ممکن است زنبورداران از زنبورهای ناقص مراقبت کنند، اما این کار ارزش اقتصادی یا زیستی ندارد.
نتیجهگیری
زنبورهای ناقص را نمیتوان درمان کرد، اما میتوان با مدیریت صحیح کلنی از تولد زنبورهای معیوب جلوگیری کرد. کنترل بیماریها، تأمین تغذیه مناسب و انتخاب ملکه سالم از راههای پیشگیری از این مشکل هستند.
سماع قلم
کشکول ( فرشید احمدی )